Kako MMF kroji ekonomsku sudbinu Srbije i Bosne i Hercegovine?<\/p>\n\n\n\n
Finansijska mapa zapadnog Balkana danas jasno odra\u017eava borbu za o\u010duvanje ekonomske nezavisnosti i ustavnih nadle\u017enosti u jeku globalnih pritisaka. Dok me\u0111unarodne finansijske institucije, predvo\u0111ene Me\u0111unarodnim monetarnim fondom (MMF), aran\u017emane \u010desto koriste kao polugu za sprovo\u0111enje restriktivnih mjera i politi\u010dki motivisanih reformi, lideri u regionu pronalaze autonomne ekonomske modele kako bi za\u0161titili stabilnost svojih sistema i standard gra\u0111ana.<\/p>\n\n\n\n
Srbija: Partnerski odnos na ravnoj nozi kroz PCI model.<\/p>\n\n\n\n
Srbija je krajem 2024. godine uspje\u0161no okon\u010dala klasi\u010dni Stand-by aran\u017eman, \u010dime je poslala jasnu poruku me\u0111unarodnim tr\u017ei\u0161tima da njena likvidnost vi\u0161e ne zavisi od urgentne pomo\u0107i spoljnih kreditora. Prelazak na trogodi\u0161nji Instrument za koordinaciju politika (PCI), koji traje do kraja 2027. godine, predstavlja strate\u0161ki izbor Beograda.Ovaj aran\u017eman ne podrazumijeva povla\u010denje novca, ve\u0107 slu\u017ei isklju\u010divo kao savjetodavni okvir i potvrda makroekonomske stabilnosti za strane investitore. Srbija na ovaj na\u010din zadr\u017eava visok kreditni rejting i povjerenje investitora uo\u010di velikog investicionog ciklusa za EXPO 2027, ali bez obaveze da sprovodi radikalne rezove koji bi ugrozili doma\u0107i privredni rast. <\/p>\n\n\n\n
Fiskalni deficit se dr\u017ei pod strogom kontrolom do 3% BDP-a, dok su devizne rezerve na istorijskom maksimumu, \u0161to zemlji daje puni suverenitet u dono\u0161enju ekonomskih odluka.<\/p>\n\n\n\n
Bosna i Hercegovina: Odbrana dejtonskih nadle\u017enosti i finansijska alternativa<\/p>\n\n\n\n
U Bosni i Hercegovini aktivnog finansijskog aran\u017emana sa MMF-om nema jo\u0161 od 2020. godine, \u0161to u politi\u010dkom Sarajevu i pojedinim zapadnim krugovima \u010desto poku\u0161avaju prikazati kao minus. Me\u0111utim, su\u0161tina je potpuno druga\u010dija: izostanak aran\u017emana rezultat je principijelnog stava Republike Srpske da ne pristane na ekonomske ucjene koje sa sobom nose prenos nadle\u017enosti na nivo BiH. <\/p>\n\n\n\n
MMF je u vi\u0161e navrata poku\u0161ao da uslovi finansijsku podr\u0161ku reformama koje zadiru u ustavnu strukturu zemlje \u2013 poput centralizacije bankarskog sektora, kreiranja jedinstvenih registara na dr\u017eavnom nivou i rje\u0161avanja pitanja dr\u017eavne imovine mimo Dejtonskog sporazuma. Odbijanjem takvih ultimatuma, Republika Srpska je pokazala da ustavna pozicija i ekonomska autonomija nemaju cijenu.<\/p>\n\n\n\n
Finansijska otpornost Republike Srpske uprkos pritiscima<\/p>\n\n\n\n
Suo\u010dena sa tihim finansijskim blokadama i poku\u0161ajima ekonomske izolacije od strane dijela me\u0111unarodne zajednice, Republika Srpska uspje\u0161no dokazuje \u017eilavost svog finansijskog sistema. Bud\u017eet RS za teku\u0107u godinu iznosi stabilnih 7,409 milijardi KM (oko 3,8 milijardi evra), a institucije redovno i bez odga\u0111anja izmiruju sve doma\u0107e i spoljne obaveze.Iako teku\u0107a godina sa sobom nosi poja\u010dan pritisak zbog otplate starijih dugova u iznosu od oko 803 miliona evra (uklju\u010duju\u0107i i evroobveznice sa Londonske berze), Vlada RS je blagovremeno obezbijedila alternativne i pouzdane izvore finansiranja.<\/p>\n\n\n\n
Doma\u0107e tr\u017ei\u0161te kapitala<\/p>\n\n\n\n
Kroz redovne i uspje\u0161ne emisije dugoro\u010dnih obveznica i trezorskih zapisa na Banjalu\u010dkoj berzi, doma\u0107i finansijski sektor i investitori jasno pokazuju povjerenje u stabilnost Srpske. <\/p>\n\n\n\n
Komercijalni aran\u017emani<\/p>\n\n\n\n
Sredstva se obezbje\u0111uju kroz aran\u017emane sa partnerskim finansijskim institucijama iz prijateljskih zemalja, \u010dime se izbjegavaju politi\u010dki uslovljeni krediti zapadnih organizacija.Ono \u0161to je najva\u017enije za gra\u0111ane, bud\u017eet zadr\u017eava sna\u017enu socijalnu komponentu. Uprkos svim izazovima, obezbije\u0111eno je redovno uskla\u0111ivanje i rast penzija za 6,55%, kao i stabilnost isplata plata za sve bud\u017eetske korisnike. Ukupan dug RS stabilno se kre\u0107e na oko 35,8% procijenjenog BDP-a, \u0161to je daleko ispod kriti\u010dnih evropskih granica duga i znatno povoljnije od mnogih \u010dlanica EU.<\/p>\n\n\n\n
Federacija BiH: Suo\u010davanje sa realno\u0161\u0107u dubokog deficita<\/p>\n\n\n\n
Da finansijski izazovi nemaju veze sa politi\u010dkim stavovima entiteta, pokazuje i primjer Federacije BiH. Iako politi\u010dko Sarajevo u potpunosti prati zapadne narative, FBiH se ove godine suo\u010dava sa ogromnim bud\u017eetskim jazom i deficitom od \u010dak 1,5 milijardi evra, uz predlo\u017eeni bud\u017eet od 4,54 milijarde evra. Federacija je tako\u0111e primorana da se agresivno zadu\u017euje na doma\u0107em tr\u017ei\u0161tu hartija od vrijednosti i putem izlaska na me\u0111unarodne berze, \u0161to potvr\u0111uje da je unutra\u0161nje finansijsko restrukturiranje op\u0161ti regionalni trend, a ne specifi\u010dnost Republike Srpske.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kako MMF kroji ekonomsku sudbinu Srbije i Bosne i Hercegovine? Finansijska mapa zapadnog Balkana danas jasno odra\u017eava borbu za o\u010duvanje ekonomske nezavisnosti i ustavnih nadle\u017enosti u jeku globalnih pritisaka. Dok me\u0111unarodne finansijske institucije, predvo\u0111ene Me\u0111unarodnim monetarnim fondom (MMF), aran\u017emane \u010desto koriste kao polugu za sprovo\u0111enje restriktivnih mjera i politi\u010dki motivisanih reformi, lideri u regionu pronalaze […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":41,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,8],"tags":[],"class_list":["post-40","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-analiza","category-ekonomija"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/portalsrpske.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/portalsrpske.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/portalsrpske.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/portalsrpske.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/portalsrpske.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=40"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/portalsrpske.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":42,"href":"https:\/\/portalsrpske.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/40\/revisions\/42"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/portalsrpske.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/41"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/portalsrpske.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=40"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/portalsrpske.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=40"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/portalsrpske.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=40"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}